Hoe deel je het beste je border in?
Een mooie border begint met een goede indeling. Daarbij kijk je niet alleen naar kleur en bloeitijd, maar ook naar de standplaats, het type grond en de uiteindelijke grootte van de planten. Denk bovendien aan groenblijvende planten die het hele jaar door structuur geven.
Met deze tien stappen maak je een praktische indeling voor jouw border.
1. Bepaal de afmetingen en vorm van de border
Meet eerst hoe lang en breed de border is. De beschikbare ruimte bepaalt hoeveel planten je nodig hebt en welke soorten goed tot hun recht komen.
Kijk ook naar de vorm. Een smalle border vraagt om een andere indeling dan een breed plantvak. In een diepe border kun je makkelijker meerdere hoogtes achter elkaar gebruiken. Bij een smalle border is het belangrijk om planten te kiezen die niet te breed worden.
Wil je meer weten over hoeveel planten je per vierkante meter nodig hebt? Lees dan onze tuintip: Hoeveel planten heb je nodig per m²?
2. Bekijk de standplaats
Controleer hoeveel zonlicht de border gedurende de dag krijgt:
- Zon: minimaal ongeveer zes uur direct zonlicht per dag.
- Halfschaduw: ongeveer drie tot zes uur zon per dag.
- Schaduw: minder dan ongeveer drie uur direct zonlicht per dag.
Kies planten die bij deze omstandigheden passen. Een plant voor de volle zon zal op een donkere plek vaak minder rijk bloeien. Een echte schaduwplant kan juist last krijgen van een warme, zonnige standplaats.
Let ook op andere omstandigheden, zoals wind, beschutting en warmte die van een muur of bestrating afkomt.
3. Houd rekening met het type grond
Niet iedere tuin heeft dezelfde grond. Zandgrond is vaak luchtig en laat water snel door, terwijl kleigrond vocht en voedingsstoffen langer vasthoudt. Daarnaast kan de bodem droog, vochtig, voedselrijk of juist voedselarm zijn.
Bekijk daarom eerst met welke grond je te maken hebt. Blijft water na een regenbui lang staan of droogt de bodem juist snel uit? Kies vervolgens planten die bij deze omstandigheden passen. Dat geeft een beter resultaat en maakt het onderhoud een stuk eenvoudiger.
4. Kies de gewenste uitstraling
Bepaal vooraf welke sfeer je wilt creëren. Wil je veel verschillende kleuren of juist een rustige border met enkele terugkerende tinten? Houd je van een natuurlijke uitstraling of liever van een strakkere indeling?
Kies bij voorkeur een beperkt aantal kleuren en laat deze op verschillende plaatsen terugkomen. Zo vormt de border één geheel en voorkom je dat de beplanting onrustig oogt.
5. Begin met het groene geraamte
Een border bestaat niet alleen uit bloeiende planten. Groenblijvende planten vormen het geraamte van de tuin en zorgen ook in de herfst en winter voor kleur en structuur.
Verdeel daarom enkele groenblijvende planten over de border. Denk bijvoorbeeld aan wintergroene siergrassen, bodembedekkers of vaste planten die hun blad behouden. Welke soorten geschikt zijn, hangt af van de hoeveelheid zon, het type grond en de beschikbare ruimte.
Gebruik groenblijvende planten als rustige basis en combineer ze daarna met bloeiende vaste planten en siergrassen.
6. Verdeel de planten op hoogte
Werk met verschillende planthoogtes om diepte in de border te brengen. In een border die vooral vanaf één kant zichtbaar is, staan hoge planten meestal achteraan, middelhoge planten in het midden en lage planten vooraan.
Is de border vanaf meerdere kanten zichtbaar? Plaats de hogere planten dan meer in het midden en werk naar de randen toe met lagere soorten.
Maak de verdeling niet te strak. Door sommige hoogtes iets te laten verspringen, krijgt de border een natuurlijkere uitstraling.
7. Plant dezelfde soorten in groepen
Een enkele plant van iedere soort kan een rommelig beeld geven. Zet dezelfde planten daarom bij voorkeur in kleine groepen. Zo vallen kleuren en bladvormen beter op en ontstaat er meer rust.
Laat bepaalde soorten of kleuren op meerdere plekken in de border terugkomen. Deze herhaling verbindt de verschillende delen met elkaar. Het aantal planten per groep hangt af van de grootte en groeivorm van de soort.
8. Combineer verschillende bloeitijden
Kies planten die niet allemaal tegelijk bloeien. Combineer voorjaarsbloeiers, zomerbloeiers en najaarsbloeiers, zodat er gedurende een groot deel van het jaar iets te zien is.
Kijk daarbij niet alleen naar bloemen. Ook siergrassen, opvallende bladeren en mooie zaadhoofden kunnen na de bloei nog veel waarde hebben. Samen met het groenblijvende geraamte zorgt dit ervoor dat de border ook buiten het hoogtepunt van de bloei aantrekkelijk blijft.
9. Houd rekening met de uiteindelijke grootte
Nieuwe planten zijn bij aankoop vaak nog klein, maar groeien later in de breedte en hoogte. Houd daarom voldoende plantafstand aan. Staat alles te dicht op elkaar, dan gaan planten met elkaar concurreren. Bij te veel ruimte duurt het juist langer voordat de border mooi dichtgroeit.
Controleer per plant de verwachte hoogte, breedte en aanbevolen plantafstand. Zo voorkom je dat sterke groeiers kleinere planten later overnemen.
10. Zet eerst alle planten op hun plek
Zet de planten met pot en al in de border voordat je gaat planten. Zo kun je de verdeling nog eenvoudig aanpassen.
Bekijk het geheel vanaf verschillende kanten en let daarbij op:
- de verdeling van hoge en lage planten;
- de herhaling van kleuren en soorten;
- de positie van de groenblijvende planten;
- de ruimte tussen de planten;
- de verdeling van de bloeitijden.
Lijkt een gedeelte nog leeg of juist te druk? Verplaats de potten dan totdat de indeling goed aanvoelt. Pas wanneer je tevreden bent, begin je met aanplanten.
Een border die het hele jaar aantrekkelijk blijft
Een goede borderindeling begint bij de omstandigheden in jouw tuin, en die zijn voor iedereen anders! Kies planten die passen bij de standplaats en grondsoort. Bouw de border vervolgens op met een groenblijvende basis, verschillende hoogtes en planten met afwisselende bloeitijden.
Wil je geschikte planten voor jouw border uitzoeken? Bekijk onze vaste planten, siergrassen en bodembedekkers online of kom langs bij onze winkel. We helpen je graag bij het kiezen van planten die passen bij jouw tuin.
